Ngày 03/03/2025, Chính phủ Việt Nam đã chính thức ban hành Nghị định 58/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo và điện năng lượng mới. Đây là bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy ngành năng lượng xanh, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, chủ đầu tư khai thác tiềm năng từ lĩnh vực điện mặt trời. Hãy cùng Long Tech tìm hiểu những điểm nổi bật của nghị định này và cách nó ảnh hưởng đến thị trường năng lượng tái tạo tại Việt Nam.
Nghị định 58/2025/NĐ-CP là gì?
Nghị định 58/2025/NĐ-CP được ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết Luật Điện lực (sửa đổi), tập trung vào việc phát triển các nguồn điện năng lượng tái tạo (như điện mặt trời, điện gió) và điện năng lượng mới (như điện từ hydrogen xanh, amoniac xanh). Nghị định có hiệu lực từ ngày 03/03/2025, áp dụng cho các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động điện lực, bao gồm cả các dự án đấu nối với hệ thống điện quốc gia.
Mục tiêu chính của nghị định là:
-
Thúc đẩy năng lượng sạch, giảm phụ thuộc vào nguồn điện truyền thống.
-
Hỗ trợ doanh nghiệp và nhà đầu tư thông qua các chính sách ưu đãi.
-
Đảm bảo đồng bộ với chiến lược phát triển năng lượng quốc gia và cam kết giảm phát thải ròng về 0 (Net Zero) vào năm 2050.
Những chính sách ưu đãi nổi bật trong Nghị định 58/2025/NĐ-CP
- Ưu tiên huy động điện từ hệ thống lưu trữ: Các dự án điện năng lượng tái tạo có lắp đặt hệ thống lưu trữ điện (battery storage) và đấu nối với lưới điện quốc gia sẽ được ưu tiên huy động vào giờ cao điểm. Quy định này không áp dụng cho các hệ thống tự sản xuất, tự tiêu thụ.
- Miễn, giảm chi phí sử dụng đất: Trong giai đoạn xây dựng cơ bản (tối đa 3 năm từ ngày khởi công), các dự án được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Sau thời gian này, việc miễn giảm sẽ tuân theo quy định pháp luật về đầu tư và đất đai.
- Đảm bảo sản lượng điện hợp đồng: Nghị định quy định sản lượng điện hợp đồng tối thiểu đạt 70% trong thời hạn trả nợ vốn vay (tối đa 12 năm), trừ khi nhà đầu tư và bên mua điện có thỏa thuận khác. Tuy nhiên, ưu đãi này không áp dụng nếu dự án không đạt sản lượng cam kết do lỗi từ phía nhà đầu tư hoặc hệ thống điện không tiêu thụ hết.
- Khuyến khích nghiên cứu và phát triển công nghệ: Nhà nước hỗ trợ các chương trình nghiên cứu, phát triển công nghệ trong lĩnh vực điện mặt trời, điện gió, đặc biệt là sản xuất thiết bị như tấm pin quang năng, inverter, và cáp điện. Điều này được quy định theo Điều 8 Luật Điện lực.
- Chính sách cho điện năng lượng mới: Các dự án điện năng lượng mới (sản xuất từ hydrogen xanh, amoniac xanh hoặc hỗn hợp cả hai) được hưởng ưu đãi theo khoản 2 Điều 23 Luật Điện lực nếu:
-
Sản xuất 100% từ nguồn năng lượng mới.
-
Cung cấp điện cho hệ thống điện quốc gia.
-
Là dự án đầu tiên trong từng loại hình.
-
- Quy định phát triển điện tự sản xuất, tự tiêu thụ
- Theo đó, tổ chức, cá nhân sở hữu nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ như điện mặt trời mái nhà nếu không sử dụng hết được bán sản lượng điện dư.
- Các nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ khác được bán điện dư nhưng không quá 10% điện thực phát.
- Chi phí mua sản lượng điện dư từ nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới được hạnh toán và đưa đầy đủ trong thong số đầu vào của phương án giá điện bán buôn và bán lẻ hàng năm của Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
- Nghị định cũng quy định chi tiết về công suất lắp đặt; trình tự, thủ tục phát triển nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ; hồ sơ, hợp đồng, các mẫu biểu để tổ chức, cá nhân dễ thực hiện.
Quy định chuyển tiếp đối với điện mặt trời mái nhà
Nghị định đưa ra quy định cụ thể cho các hệ thống điện mặt trời mái nhà đã và đang phát triển:
- Hệ thống lắp đặt trước ngày 01/01/2021 và đã bán điện cho ngành điện sẽ không được phép mở rộng công suất nếu chưa có thỏa thuận bổ sung.
- Hệ thống lắp đặt từ 01/01/2021 đến thời điểm nghị định có hiệu lực nhưng chưa hoàn thành đủ thủ tục theo Nghị định 135/2024/NĐ-CP thì phải thực hiện theo quy định mới.
- Các hồ sơ đã đăng ký nhưng chưa hoàn tất vẫn có thể tiếp tục triển khai theo quy định hiện hành.
Hiệu lực thi hành và thay thế quy định cũ
Nghị định số 58/2025/NĐ-CP có hiệu lực ngay từ ngày ký ban hành và đồng thời thay thế các quy định liên quan đến cơ chế khuyến khích điện mặt trời mái nhà trong Nghị định số 135/2024/NĐ-CP.
